loading icon

Φιγούρες και Σακίδιο με Αυτιά

Γιώργος
Λάππας
Φιγούρες και Σακίδιο με Αυτιά
19 Μαΐου - 11 Ιουλίου 2017
Πόρος

Η post mortem ατομική έκθεση του Γιώργου Λάππα παρουσιάζει τριάντα ένα έργα, γλυπτά, μελέτες και σχέδια, τα οποία καλύπτουν την περίοδο 1978 – 2015. Τα έργα αυτά συγκροτούν μια ενότητα η οποία επικεντρώνεται κατ’ αρχήν στην ανθρώπινη φιγούρα, θεματική πρωταρχική στο σύνολο της δημιουργίας του. Η ενότητα διακόπτεται ή και διανθίζεται από στοιχεία φαινομενικά εξωγενή, τα οποία όμως σηματοδοτούν μια χαρακτηριστική λειτουργική ιδιαιτερότητα του καλλιτέχνη: ο Γιώργος Λάππας έχει αφετηρία και ιδιοσυγκρασία οδοιπόρου, ταξιδευτή, περιηγητή. Η πορεία του δεν γνωρίζει όρια, γεωγραφικά, χρονικά, πολιτισμικά ή εθνικά· με τον ίδιο τρόπο, οι απορρέουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες του υπερβαίνουν την αισθητή πραγματικότητα. Σήμα κατατεθέν της αναζήτησης αυτής ανά τα πέρατα του κόσμου, γνωστού ή νοητού, είναι το εμβληματικό "σακίδιο με αυτιά" – ώστε, ως απαραίτητο εξάρτημα του περιπατητή, να αντιλαμβάνεται και τον ελάχιστο ήχο του ανθρώπινου σύμπαντος.

Φιγούρες, σε μεγάλο και μικρό μέγεθος, από μπρούντζο, αλουμίνιο, ύφασμα, πλαστικό, ηλεκτρικές λυχνίες, απαρτίζουν τον γλυπτικό κόσμο του Γιώργου Λάππα. Τις πλαισιώνει ο εκθεσιακός χώρος, ως τμήμα ενός τοπικού παραδοσιακού σπιτιού. Εκεί ο "Καλλιτέχνης με τις Σκέψεις του" συνομιλεί με σαμάνους, ισορροπιστές, ταχυδακτυλουργούς, θεότητες. Οι φιγούρες αυτές "κινούνται" ή στέκουν στα άκρα της πραγματικότητας, αγνοώντας τους νόμους της φυσικής και της ισορροπίας. Το φυσικό σώμα καταργείται, η σκέψη, η μνήμη και η αφήγηση λειτουργούν με εσωτερική λογική, χωρίς αντιληπτή συνέπεια. Αναπάντεχα υλικά δημιουργούν μια αίσθηση παράδοξου, uncanny, η οποία ανακαλεί υποσυνείδητες ονειρικές συνδέσεις, δυσανάγνωστους συνειρμούς. Ο διάλογος ανάμεσα στον Αιγυπτιώτη Σόλωνα που αναπαύεται στις όχθες του Νείλου και στις φιγούρες- συνταξιδιώτες του, απρόβλεπτος για τον θεατή, στηρίζεται σε θεματικές αναφορές οι οποίες ανάγονται στις πολλαπλές αναγνωρίσιμες αφετηρίες του καλλιτέχνη.

Ανατολή και Δύση λειτουργούν καλλιτεχνικά με διακριτούς χαρακτήρες, αλλά και σε μια πρωτότυπη αρχέτυπη σύνθεση. Τα γλυπτά παραπέμπουν υπαινικτικά στην Αίγυπτο και στα ιερογλυφικά, στην Ινδία και στους ναούς των Βραχμάνων, προβάλλουν το παράδοξο και υπαινίσσονται την μαγεία - ως ενδείξεις, ίσως, μιας νοσταλγίας για ένα "μεταφυσικό" παρελθόν εν λειτουργία στις χώρες της Ανατολής. Η Δύση, αντιθέτως, επιβάλλει μια ορθολογική καταδυνάστευση η οποία στον καλλιτέχνη προκαλεί ένα "πένθος χώρου". Μοναδικό αντίδοτο σε αυτό είναι το έργο Τέχνης, ο μόνος τρόπος να γεφυρώσει τις αντιθέσεις, να οικειοποιηθεί το μη γνώριμο – δηλαδή, να περατωθεί "ο ξένος κόσμος". Οι σαμάνοι και οι ταχυδακτυλουργοί, οι ισορροπιστές-ακροβάτες, αλλά και οι μονόποδες και οι επικρεμάμενοι κηπουροί αφηγούνται παραστατικά την αέναη επιθυμία του ανθρώπου να υπερβεί τα εκάστοτε όρια –είτε πρόκειται για τον φυσικό κόσμο που τον περιβάλλει είτε για την πεπερασμένη νόηση και γνώση. Στην ίδια υπερβατική αντίληψη, ένα κάθισμα ή ένας αστέρας μπορούν να ισορροπούν πάνω στο κεφάλι μιας φιγούρας, επεκτείνοντας τα όρια και τις αντοχές του σώματος και επανερμηνεύοντας ελεύθερα την ορατή συμβίωση ανθρώπου και αντικειμένου.

Η έκθεση αυτή επιχειρεί να δώσει μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα από την σύνθετη προσωπικότητα και την μακρά και επώδυνη αναζήτηση του Γιώργου Λάππα· ενός καλλιτέχνη ο οποίος "πολλὰ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω" (Οδύσσεια α.3). Την εμπειρία αυτή έχει αποκομίσει και μεταδώσει με γνώση και φρόνηση σε όλη την καλλιτεχνική του πορεία.

Έργα

Αιγαίο: Ταυτότητες + Διαδρομές

Αιγαίο:
Ταυτότητες + Διαδρομές
Ομαδική έκθεση
25 Ιουνίου - 17 Σεπτεμβρίου 2016
Πόρος

Γιάννης Αδαμάκος
Μιχάλης Κατζουράκης
Δημοσθένης Κοκκινίδης
Αλέκος Κυραρίνης
Τάσος Μαντζαβίνος
Εμμανουήλ Μπιτσάκης
Kωνσταντίνος Ξενάκης
Σωτήρης Σόρογκας
Γιάννης Ψυχοπαίδης

Το σημερινό κοινωνικό και ιστορικό γίγνεσθαι φέρνει στην επιφάνεια ερωτήματα και προβληματισμούς οξείς, με κατανόηση ελλιπή ή και ανύπαρκτη. Η εποχή την οποία διανύουμε ως άτομα και ως πολίτες, μας επιτάσσει θεματικές που υπερβαίνουν την εμπειρία μας, συχνά και την αντίληψή μας. Στην χώρα μας η ανάγκη για απαντήσεις, για μια πρόταση ερμηνείας, είναι αισθητή και αυξητικά πιεστική. Χρειάζεται επιτακτικά η υπερβατική παρέμβαση της Τέχνης.

Η γκαλερί Citronne, ως φορέας πολιτισμικής διαχείρισης, αποσκοπεί να λειτουργήσει ως φόρουμ για ανταλλαγή εικαστικών ιδεών και απόψεων. Με το σκεπτικό αυτό, η έκθεση επικεντρώθηκε σε μια θεματική, διαχρονικά επίκαιρη, η οποία επί των ημερών μας έχει λάβει ευρύτατες διαστάσεις. Το «Αιγαίο», η θάλασσά μας, έχει μια μακρά ιστορία ζωής και μετακινήσεων, ειρήνης και πολέμων, βιοπορισμού και ταξιδιών, εργασίας και βιωμάτων. Η έκθεση «Αιγαίο: Ταυτότητες + Διαδρομές» συγκεντρώνει ένα σύνολο από εικαστικές οπτικές πάνω σε αυτή την θεματική-προβληματική, την οποία κλήθηκαν να σχολιάσουν εννέα σύγχρονοι καλλιτέχνες: ο Γιάννης Αδαμάκος, ο Μιχάλης Κατζουράκης, ο Δημοσθένης Κοκκινίδης, ο Αλέκος Κυραρίνης, ο Τάσος Μαντζαβίνος, ο Εμμανουήλ Μπιτσάκης, ο Κωνσταντίνος Ξενάκης, ο Σωτήρης Σόρογκας, ο Γιάννης Ψυχοπαίδης.

Επιπλέον, οι εκτιθέμενες εικαστικές δημιουργίες συμπληρώνονται από ποιητικές παραπομπές, με επιλογή των καλλιτεχνών, ως πρόσθετη απεικόνιση της πραγματικότητας. Ταυτοχρόνως, όμως, οι αναφορές αυτές κινούνται ελεύθερα και ανεξάρτητα από το εικαστικό έργο. Δεν συνιστούν, δηλαδή, αφορμή για την εικαστική δημιουργία, αλλά συνειρμική αναφορά του καλλιτέχνη, όπως προκύπτει από τις ποικίλες αναγνωστικές του μνήμες γύρω από το Αιγαίο. Ο εικαστικός και ο ποιητικός λόγος λειτουργούν ως δίπτυχο, ώστε να αναδειχθεί η κομβική σημασία του Αιγαίου στον προσδιορισμό της ελληνικής ταυτότητας.

Έργα

NO WAY OUT – Εικαστικές Καταγραφές: Χάρτες και Κώδικες

Κωνσταντίνος
Ξενάκης
NO WAY OUT - Εικαστικές Καταγραφές: Χάρτες και Κώδικες
2 Αυγούστου - 15 Σεπτεμβρίου 2014
Πόρος

Ο Κωνσταντίνος Ξενάκης είναι ένας καλλιτέχνης αμφισβητίας, με έντονο προβληματισμό για τον ρόλο της Τέχνης και την ευθύνη του καλλιτέχνη απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Το έργο του απορρέει από την σύγχρονη κοινωνικο-πολιτική πραγματικότητα την οποία βιώνει άμεσα. Είναι πολίτης του κόσμου: γενέτειρα το Κάιρο, ελληνική ταυτότητα και τριπλή παιδεία, Ελληνική, Αιγυπτιακή, Γαλλική. Αυτή η σύνθετη προσωπικότητα του επιτρέπει να προσεγγίζει εικαστικά από μέσα και από έξω την ελληνική κατάσταση. Αναπτύσσει μία αφηρημένη, αλλά ταυτόχρονα πολυσήμαντη εικαστική γλώσσα. Χαρτογραφεί. Δομεί και αποδομεί σχήματα, λέξεις και έννοιες. Έχει εφεύρει ένα προσωπικό εικαστικό και οπτικό αλφάβητο. Παρουσιάζει μιά εικαστική γλώσσα με ποικίλες διαχρονικές αναφορές· με αφετηρία τον αρχαίο ελληνικό και αιγυπτιακό πολιτισμό, φθάνει σε σύγχρονα και καθημερινά στοιχεία, όπως τα διεθνή σήματα κυκλοφορίας. Όλες αυτές τις αναφορές τις αποδομεί, τις μεταλλάσσει, τις επανασυνθέτει και δημιουργεί νέους κώδικες και εικόνες οι οποίες αντανακλούν την σημερινή ιστορική, κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.
Στα εκτιθέμενα "Αδιέξοδα" (NO WAY OUT), παρουσιάζονται ζωγραφικά έργα, κολάζ, χάρτες και βιβλία-αντικείμενα. Το έργο του καλλιτέχνη αναπτύσσεται πάνω στον άξονα Επανάληψη / Αντιπαράθεση / Υπέρθεση (repetition / jyxtaposition / superposition), μια κωδικοποιημένη εικόνα του σύγχρονου πολιτισμού: «τα σύμβολα-κώδικες συναντώνται με τρόπο χαοτικό και, μέσα σε έναν διάλογο φόρμας-χρώματος και εννοιών, προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο συνύπαρξης στο πλαίσιο του πίνακα». Το έργο τέχνης καθίσταται, τελικά, μέσον ιδεολογικής κριτικής στο υπάρχον κοινωνικό-πολιτικό σύστημα.

Έργα

σπασμένα ξύλα από ταξίδια που δεν τέλειωσαν…

Σωτήρης
Σόρογκας
σπασμένα ξύλα από ταξίδια που δεν τέλειωσαν...
21 Ιουνίου - 30 Ιουλίου 2014
Πόρος

Από τα σπουδαστικά του χρόνια ο Σωτήρης Σόρογκας κινείται γύρω από την ιδέα της φθοράς: ερείπια, σκουριές, κατεστραμμένα καΐκια είναι η προσφιλής μόνιμη θεματολογία στα έργα του, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Η έκθεση στην γκαλερί Citronne, επικεντρώνεται στην πιο πρόσφατη ενότητα της δουλειάς του. Ο καλλιτέχνης αποτυπώνει τα επιπλέοντα ξύλινα απομεινάρια, τις ρημαγμένες βάρκες, τα σπασμένα ξύλα στα καρνάγια που ακουμπούν στην άμμο ή στους βράχους - πάντα κοντά στο νερό. Η απτή φθορά και η αποσύνθεση των υλικών συμβολοποιούν τον χρόνο που φεύγει, την ζωή που φθίνει. Τα σκόρπια, άχρηστα, σπασμένα και φθαρμένα θραύσματα βγαίνουν από το περιβάλλον τους και τοποθετούνται σε μεγάλους καμβάδες, στο κέντρο. Παρουσιάζονται εμφατικά, σε γκρο πλαν, ως απόρροια από μια σχολαστική παρατήρησηρη και λεπτομερή σχεδίαση. Το φάσμα των χρωμάτων είναι περιορισμένο: μαύρο, γκρίζο, καφέ της σκουριάς, σε αντιπαράθεση με το απαστράπτον λευκό φόντο. Τα ίχνη από το μπλε χρώμα ανάμεσα στα αντικείμενα και το φόντο υπονοούν τη παρουσία της θάλασσας, Ο φωτογραφικός ρεαλισμός και το χαρακτηριστικό άσπιλο ύφος του καμβά προσθέτουν στην εικόνα μία υφή ντοκουμέντου, η οποία εντείνεται με την κυριολεκτική περιγραφική φύση του τίτλου. Τα στοιχεία αυτά αντιπαρατίθενται στην ποιητική υφή των έργων και μετατρέπουν τα απεικονιζόμενα αντικείμενα σε σύμβολα. Κυριαρχεί μια μορφοποιημένη αίσθηση μελαγχολίας, μια βαθιά σιωπή, καθώς τα μνημειακά αντικείμενα λειτουργούν ως αναφορές στο πέρασμα του χρόνου - ακόμα και στον θάνατο. Η ονειρική ατμόσφαιρα τους προσδίδει μεταφυσική διάσταση.

Η πρώτη έκθεση του Σόρογκα το 1972 ήταν αφιερωμένη στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη, καθώς «...η ποίησή του είναι λιτή, μεστή, και έχει μια σπάνια νοηματική και εκφραστική πυκνότητα... συνύπαρξη του μεγαλείου και της φτώχειας, του αιώνιου και του φθαρτού, του άχρονου και ασύνορου, με τον ασφυκτικά κλειστό χώρο του σήμερα».
Σαράντα χρόνια αργότερα, ο Σεφέρης επανέρχεται και σηματοδοτεί και αυτήν την τελευταία έκθεση.

Έργα

Γλυπτικά Παλίμψηστα

Κώστας
Βαρώτσος
Γλυπτικά Παλίμψηστα
31 Μαΐου - 18 Ιουνίου 2014
Πόρος

Η έκθεση αυτή αποσκοπεί να παρουσιάσει και να τεκμηριώσει τις επεμβάσεις του Βαρώτσου σε διεθνές επίπεδο. Στην έκθεση «Γλυπτικά Παλίμψηστα» παρουσιάζεται αρχειακό υλικό: φωτογραφίες, σχέδια εφηρμοσμένων επεμβάσεων (Πύλη Αμμοχώστου, αρχαιολογικός χώρος της Κύμης στην Νάπολη, Κάστρο της Ροκασκαλένια, Μόρτζια, Δελφοί, Γεράκι Λακωνίας), τρισδιάστατες προτάσεις/μελέτες (πλατεία Augusto Imperatore, Μετέωρα). Παρουσιάζονται, επίσης, γλυπτά του καλλιτέχνη, σε άμεση σχέση με τις επεμβάσεις αυτές. Ένας γιγάντιος κώνος από γυαλί και μέταλλο, το κομβικό έργο / επέμβαση του Βαρώτσου στο ελληνικό θέατρο της Αρχαίας Κύμης, την πρώτη ελληνική αποικία στην Δύση, συνδέει τα δύο μέρη της έκθεσης στην συμπληρωματική τους λογική.

Έργα

Καρδία Νήφουσα

Αλέκος
Κυραρίνης
Καρδία Νήφουσα
27 Ιουλίου - 9 Σεπτεμβρίου 2013
Πόρος

Με μια παλίμψηστη εικαστική γραφή, με προσωπικά νοήματα και συλλογικές μνήμες, ο Αλέκος Κυραρίνης καταπιάνεται με μία σύνθετη, αυστηρά προσωπική αναζήτηση. Στην εικαστική του γλώσσα κυριαρχεί ο «δράκος», το σύμβολο του κακού. Από την αρχαία ελληνική μυθολογία ο «δράκων» φοβερίζει, απειλεί, καταστρέφει - έως ότου συναντήσει τον λυτρωτή, τον ελευθερωτή, υπό την μορφή ενός ήρωα, ενός ανδρείου, ενός Αγίου. Ο «δράκων» παραπέμπει στα αρχαία μυθικά τέρατα, την Μέδουσα και την Λερναία Ύδρα· αλλά και στον όφι του προπατορικού αμαρτήματος, στους δρακοκτόνους Βυζαντινούς Αγίους, στο φτερωτό ερπετό - πειρασμό των ερημιτών και των μοναχών, στον «κατηραμένο όφι» του Καραγκιόζη, στον δράκοντα των λαϊκών τραγουδιών και παραμυθιών. Η «Καρδία Νήφουσα», ευχή, προσευχή και στόχος, είναι το επίτευγμα της πάλης εναντίον του κακού, του πονηρού, του διαβολικού. Η πίστη, η Ορθοδοξία, ως ζώσα εμπειρία, παρουσιάζεται μέσα από τα αναγνωρίσιμα διακριτικά της στοιχεία, όλα προϊόντα βιωματικής εμπειρίας, πνευματικής και σαρκικής. Οι αισθήσεις αφυπνίζονται με τις αγιογραφικές εικόνες, το βυζαντινό μέλος, τα κεριά και το λιβάνι, την προσκύνηση, τη θεία κοινωνία και το αντίδωρο. Ο δράκων εξορκίζεται διά της πίστης, η αρετή κυριαρχεί, η ψυχή ηρεμεί, η καρδία «νήφει».

Έργα