loading icon

Γλαῦκες

Αφροδίτη
Λίτη
Γλαῦκες
19 Μαΐου - 31 Οκτωβρίου 2017
Πόρος

Στην in situ εγκατάσταση «Γλαῦκες», η οποία παρουσιάζεται στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Πόρου, η Αφροδίτη Λίτη συνδέει τον μυθολογικό με τον μουσειακό χρόνο. Εστιάζεται στο Βλέμμα, ως καθοριστικό χαρακτηριστικό του πτηνού της σοφίας, αλλά και ως μεταφορική αλληγορία του καλλιτεχνικού γίγνεσθαι. Η σύνθετη ματιά των πτηνών αυτών καταλήγει σε μια πανοραμική όραση η οποία αποκαλύπτει και εμβαθύνει την «αθέατη πλευρά των πραγμάτων». Το Βλέμμα δεν επηρεάζεται από τα φαινόμενα, δεν παραπλανάται από την καθημερινότητα και, κυρίως, δεν περιορίζεται από το σκοτάδι. Με συνδετικό διαχρονικό στοιχείο τη Φύση, οι «Γλαῦκες» της Αφροδίτης Λίτη διαλέγονται με τα εκθέματα του Μουσείου στην αναζήτηση μιας υπερβατικής πραγματικότητας.

Η συμβολική της εγκατάστασης «Γλαῦκες» απορρέει από δύο θεματικές: το διάλογο μεταξύ των πτηνών και τη συνομιλία τους με τα εκθέματα του Αρχαιολογικού Μουσείου. Τα στοιχεία, ένα γιγάντιο φύλλο και δεκατρίς κουκουβάγιες, δεν λειτουργούν ως απλές μορφές του φυτικού και του ζωικού κόσμου. Απομονώνονται από το φυσικό τους περιβάλλον, αλλάζουν κλίμακα και, μετά από ενδελεχή επεξεργασία, επανασυσχετίζονται αναπάντεχα, συνδιαλέγονται και συμβολοποιούνται. Μικρές ή υπερμεγέθεις, ακίνητες ανάμεσα στα κιονόκρανα του ναού ή σε ετοιμότητα φυγής με τις φτερούγες ανοιχτές δίπλα στα ευρήματα-αγγεία της θάλασσας, οι «γλαῦκες» διεισδύουν στον χώρο και ενοποιούν τον χρόνο.

Η διαδικασία του βλέμματος, ως πομπού και δέκτη, η δημιουργία και η καταγραφή της εικόνας στον νου του θεατή, κινείται σε δύο επίπεδα.

Το πρώτο επίπεδο ορίζουν οι συνειρμοί, μυθολογικοί και «φυσικοί», τους οποίους εγείρει η «γλαυξ», η θεματική της κουκουβάγιας: ένα νυκτόβιο πτηνό, με αισθήσεις οξυμένες «εν σκοτία», με πτητικές κινήσεις αργές και αθόρυβες, με εμμονή και προσήλωση σε στόχους ορατούς και αοράτους για τον άνθρωπο. Η νύχτα, το σκότος, όχι μόνον δεν επηρεάζει ανασταλτικά, αλλά, αντιθέτως, απαλλάσσει το βλέμμα από τα περιττά στοιχεία της φωτεινής πραγματικότητας. Έτσι, το πτηνό αυτό κατακτά την υπέρβαση, την σοφία· αίρεται και αιωρείται στην σφαίρα του μεταφυσικού.

Το δεύτερο επίπεδο ορίζεται από τον κατακερματισμό της εικόνας, όπως προκύπτει από την τεχνική την οποία χρησιμοποιεί η καλλιτέχνης. Η Αφροδίτη Λίτη καλύπτει την επιφάνεια του συμπαγούς χάλκινου κορμού της κουκουβάγιας με χρωματιστές ψηφίδες από φυσητό γυαλί Murano. Πάνω στις μεταλλικές νευρώσεις του φύλλου επικολλά κομμάτια καθρέπτη. Το φύλλο-κάτοπτρο, γιγάντιο σε διαστάσεις, φέρνει την φύση ως θεματικό πλαίσιο μέσα στον χώρο του μουσείου. Παραλλήλως, ως «έσοπτρον εν αινίγματι», αντικατοπτρίζει την εικόνα, αλλά και την αλλοιώνει. Το φως πέφτει, αντανακλάται και αντικατοπτρίζει το περιβάλλον, δημιουργώντας «ψυχεδελικές» παραισθήσεις. Η τελική εντύπωση είναι μια θραυσματική αντανάκλαση η οποία συντίθεται και αποσυντίθεται, μια εναλλαγή ειδώλων: τα μουσειακά εκθέματα και οι σύγχρονες γλυπτές γλαύκες.

Ο θεατής καλείται να την ερμηνεύσει και να την αποκωδικοποιήσει.

Έργα

Θραύσματα

Αλεξάνδρα
Αθανασιάδη
Θραύσματα
9 Σεπτεμβρίου - 15 Οκτωβρίου 2017
Πόρος

Η Μνήμη αντιπαλεύει την Φθορά. Η Αλεξάνδρα Αθανασιάδη προσπαθεί να εισαγάγει Όρια στην φθορά, να ανατρέψει το καταλυτικό έργο του χρόνου και της λήθης. Συνθέτει τα θραύσματα, συνενώνει τα αποτυπώματα, υποβάλλει κλιμακωτά, κάποτε και ανεπαίσθητα, τα απορρέοντα συναισθήματα. Η Έκθεση αυτή παρουσιάζει για πρώτη φορά έργα νέα, δυσδιάστατα, πάνω σε χαρτί. Πρόκειται για αποτυπώματα, "ίχνη" από προγενέστερα γλυπτά. Με αυτή την παράλληλη γραφή, η Αλεξάνδρα Αθανασιάδη επιδιώκει μια εικαστική συνεχή συνομιλία ανάμεσα στα υλικά της Τέχνης της και ανάμεσα στις φάσεις του χρόνου.

Έργα

Ανάδυση

Γιάννης
Αδαμάκος
Ανάδυση
15 Ιουλίου - 4 Σεπτεμβρίου 2017
Πόρος

Ο Γιάννης Αδαμάκος έρχεται πάντα από την ίδια αφετηρία και κατευθύνεται στον ίδιο προορισμό. Η “Μεθόριος Μνήμη” επιχειρεί να εξαντλήσει τα όρια ανάμεσα στον αισθητό κόσμο και την υποκειμενική-υποσυνείδητη πρόσληψη της πραγματικότητας. Ανασύρει και εξηγεί τα ίχνη της μνήμης. Περιγράφει την περιβάλλουσα φύση, με βασικό στοιχείο την θάλασσα· όχι μόνον γιατί το υγρό στοιχείο διέπεται από μια λανθάνουσα ομοιογένεια και χαρακτηρίζεται από την απεραντοσύνη, αλλά και γιατί παραπέμπει σε αρχέγονες μνήμες και πολυποίκιλους συσχετισμούς.

Λάδια σε μεγάλο και μικρό μέγεθος όπως και μικρές ακουαρέλες συνθέτουν την εφετινή έκθεση. Τα μεγάλα έργα αποσκοπούν να επεκταθούν στον χώρο· να μην αφήσουν, δηλαδή, στον θεατή περιθώρια να αποσπάσει την προσοχή του εκτός πίνακα, εκτός έργου. Οι μικρές ακουαρέλες λειτουργούν αυτοτελώς, αλλά, ταυτοχρόνως, ως προσχέδια-μελέτες για τα μεγάλα έργα, ως υποθήκες για το μέλλον. Στα πρόσφατα έργα του ο Γιάννης Αδαμάκος εισάγει και ένα νέο στοιχείο, την γεωμέτρηση στην οργάνωση του ζωγραφικού χώρου. Και αυτό το στοιχείο, όμως, εντάσσεται στο πλαίσιο του αφηρημένου εικαστικού ιδιώματος: όπως πάντα, ο ζωγράφος, αναζητεί κατ’αρχήν την δημιουργία μιας ατμόσφαιρας, ελεύθερα, χωρίς να περιορίζεται από ρεαλιστικές δεσμεύσεις. Η επιλογή αυτή ιχνηλατείται διαχρονικά, σε όλες τις δημιουργίες του. Η εικαστική διαδρομή του καλλιτέχνη ξεκινά από τον εξπρεσιονισμό, δηλαδή με δημιουργίες-κραυγές και εξελικτικά καταλήγει σε μια ονειρική ακινησία, με δημιουργίες σιωπηλές. Τα εκτιθέμενα έργα κινούνται στην ιδεατή μεθόριο ανάμεσα στον υπόκωφο θόρυβο και την εκκωφαντική σιωπή.

Ο Γιάννης Αδαμάκος αυτο-ορίζεται και οροθετείται μέσα στο τοπίο –ένα τοπίο, όμως, όχι υποχρεωτικά αναγνωρίσιμο. Περνάει από το φως στο σκοτάδι και αντιστρόφως· η “μεθόριος" είναι οι σκιές. Η ίδια παλινδρόμηση λειτουργεί παραστατικά ανάμεσα στο όνειρο και το βίωμα, ανάμεσα στην φύση και την φαντασία. Η θάλασσα, το νερό, εξασφαλίζει στον καλλιτέχνη ένα πολύτιμο μέσον, καθώς αντανακλά και, ταυτοχρόνως, διαθλά την οπτική του τοπίου. Η νύχτα, ακόμη και (υπο)φωτισμένη, εντείνει αυτή την αίσθηση, καθώς “φλουτάρει” τους όγκους, ομογενοποιεί τα ετερόκλητα στοιχεία και εξωραΐζει το περιβάλλον. Οι άνθρωποι εικαστικά απουσιάζουν· υπάρχουν, όμως, υπαινικτικά, καθώς το τοπίο, η ατμόσφαιρα είναι το προϊόν του υποσυνείδητου και της συνειρμικής μνήμης. Το μεταίχμιο, η “μεθόριος" ανάμεσα στο υπάρχον και το φαντασιακό ορίζεται από το χρώμα, ένα βαθύ μπλε με αποχρώσεις που παραπέμπουν και πάλι σε μνήμες, προσωπικές ή συλλογικές.

Η εικαστική άποψη, η ερμηνεία της ανθρώπινης πραγματικότητας, βασίζεται κατά το μεγαλύτερό της μέρος σε μια σειρά από συνειρμούς και υποκειμενικές αναφορές. Η αλήθεια του Γιάννη Αδαμάκου μας παραπέμπει στην αρχική της έννοια, δηλαδή τον εξοστρακισμό της λήθης, το θρίαμβο της μνήμης.

Έργα

Φιγούρες και Σακίδιο με Αυτιά

Γιώργος
Λάππας
Φιγούρες και Σακίδιο με Αυτιά
19 Μαΐου - 11 Ιουλίου 2017
Πόρος

Η post mortem ατομική έκθεση του Γιώργου Λάππα παρουσιάζει τριάντα ένα έργα, γλυπτά, μελέτες και σχέδια, τα οποία καλύπτουν την περίοδο 1978 – 2015. Τα έργα αυτά συγκροτούν μια ενότητα η οποία επικεντρώνεται κατ’ αρχήν στην ανθρώπινη φιγούρα, θεματική πρωταρχική στο σύνολο της δημιουργίας του. Η ενότητα διακόπτεται ή και διανθίζεται από στοιχεία φαινομενικά εξωγενή, τα οποία όμως σηματοδοτούν μια χαρακτηριστική λειτουργική ιδιαιτερότητα του καλλιτέχνη: ο Γιώργος Λάππας έχει αφετηρία και ιδιοσυγκρασία οδοιπόρου, ταξιδευτή, περιηγητή. Η πορεία του δεν γνωρίζει όρια, γεωγραφικά, χρονικά, πολιτισμικά ή εθνικά· με τον ίδιο τρόπο, οι απορρέουσες καλλιτεχνικές δημιουργίες του υπερβαίνουν την αισθητή πραγματικότητα. Σήμα κατατεθέν της αναζήτησης αυτής ανά τα πέρατα του κόσμου, γνωστού ή νοητού, είναι το εμβληματικό "σακίδιο με αυτιά" – ώστε, ως απαραίτητο εξάρτημα του περιπατητή, να αντιλαμβάνεται και τον ελάχιστο ήχο του ανθρώπινου σύμπαντος.

Φιγούρες, σε μεγάλο και μικρό μέγεθος, από μπρούντζο, αλουμίνιο, ύφασμα, πλαστικό, ηλεκτρικές λυχνίες, απαρτίζουν τον γλυπτικό κόσμο του Γιώργου Λάππα. Τις πλαισιώνει ο εκθεσιακός χώρος, ως τμήμα ενός τοπικού παραδοσιακού σπιτιού. Εκεί ο "Καλλιτέχνης με τις Σκέψεις του" συνομιλεί με σαμάνους, ισορροπιστές, ταχυδακτυλουργούς, θεότητες. Οι φιγούρες αυτές "κινούνται" ή στέκουν στα άκρα της πραγματικότητας, αγνοώντας τους νόμους της φυσικής και της ισορροπίας. Το φυσικό σώμα καταργείται, η σκέψη, η μνήμη και η αφήγηση λειτουργούν με εσωτερική λογική, χωρίς αντιληπτή συνέπεια. Αναπάντεχα υλικά δημιουργούν μια αίσθηση παράδοξου, uncanny, η οποία ανακαλεί υποσυνείδητες ονειρικές συνδέσεις, δυσανάγνωστους συνειρμούς. Ο διάλογος ανάμεσα στον Αιγυπτιώτη Σόλωνα που αναπαύεται στις όχθες του Νείλου και στις φιγούρες- συνταξιδιώτες του, απρόβλεπτος για τον θεατή, στηρίζεται σε θεματικές αναφορές οι οποίες ανάγονται στις πολλαπλές αναγνωρίσιμες αφετηρίες του καλλιτέχνη.

Ανατολή και Δύση λειτουργούν καλλιτεχνικά με διακριτούς χαρακτήρες, αλλά και σε μια πρωτότυπη αρχέτυπη σύνθεση. Τα γλυπτά παραπέμπουν υπαινικτικά στην Αίγυπτο και στα ιερογλυφικά, στην Ινδία και στους ναούς των Βραχμάνων, προβάλλουν το παράδοξο και υπαινίσσονται την μαγεία - ως ενδείξεις, ίσως, μιας νοσταλγίας για ένα "μεταφυσικό" παρελθόν εν λειτουργία στις χώρες της Ανατολής. Η Δύση, αντιθέτως, επιβάλλει μια ορθολογική καταδυνάστευση η οποία στον καλλιτέχνη προκαλεί ένα "πένθος χώρου". Μοναδικό αντίδοτο σε αυτό είναι το έργο Τέχνης, ο μόνος τρόπος να γεφυρώσει τις αντιθέσεις, να οικειοποιηθεί το μη γνώριμο – δηλαδή, να περατωθεί "ο ξένος κόσμος". Οι σαμάνοι και οι ταχυδακτυλουργοί, οι ισορροπιστές-ακροβάτες, αλλά και οι μονόποδες και οι επικρεμάμενοι κηπουροί αφηγούνται παραστατικά την αέναη επιθυμία του ανθρώπου να υπερβεί τα εκάστοτε όρια –είτε πρόκειται για τον φυσικό κόσμο που τον περιβάλλει είτε για την πεπερασμένη νόηση και γνώση. Στην ίδια υπερβατική αντίληψη, ένα κάθισμα ή ένας αστέρας μπορούν να ισορροπούν πάνω στο κεφάλι μιας φιγούρας, επεκτείνοντας τα όρια και τις αντοχές του σώματος και επανερμηνεύοντας ελεύθερα την ορατή συμβίωση ανθρώπου και αντικειμένου.

Η έκθεση αυτή επιχειρεί να δώσει μια όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα από την σύνθετη προσωπικότητα και την μακρά και επώδυνη αναζήτηση του Γιώργου Λάππα· ενός καλλιτέχνη ο οποίος "πολλὰ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω" (Οδύσσεια α.3). Την εμπειρία αυτή έχει αποκομίσει και μεταδώσει με γνώση και φρόνηση σε όλη την καλλιτεχνική του πορεία.

Έργα

Αιγαίο: Ταυτότητες + Διαδρομές

Αιγαίο:
Ταυτότητες + Διαδρομές
Ομαδική έκθεση
25 Ιουνίου - 17 Σεπτεμβρίου 2016
Πόρος

Γιάννης Αδαμάκος
Μιχάλης Κατζουράκης
Δημοσθένης Κοκκινίδης
Αλέκος Κυραρίνης
Τάσος Μαντζαβίνος
Εμμανουήλ Μπιτσάκης
Kωνσταντίνος Ξενάκης
Σωτήρης Σόρογκας
Γιάννης Ψυχοπαίδης

Το σημερινό κοινωνικό και ιστορικό γίγνεσθαι φέρνει στην επιφάνεια ερωτήματα και προβληματισμούς οξείς, με κατανόηση ελλιπή ή και ανύπαρκτη. Η εποχή την οποία διανύουμε ως άτομα και ως πολίτες, μας επιτάσσει θεματικές που υπερβαίνουν την εμπειρία μας, συχνά και την αντίληψή μας. Στην χώρα μας η ανάγκη για απαντήσεις, για μια πρόταση ερμηνείας, είναι αισθητή και αυξητικά πιεστική. Χρειάζεται επιτακτικά η υπερβατική παρέμβαση της Τέχνης.

Η γκαλερί Citronne, ως φορέας πολιτισμικής διαχείρισης, αποσκοπεί να λειτουργήσει ως φόρουμ για ανταλλαγή εικαστικών ιδεών και απόψεων. Με το σκεπτικό αυτό, η έκθεση επικεντρώθηκε σε μια θεματική, διαχρονικά επίκαιρη, η οποία επί των ημερών μας έχει λάβει ευρύτατες διαστάσεις. Το «Αιγαίο», η θάλασσά μας, έχει μια μακρά ιστορία ζωής και μετακινήσεων, ειρήνης και πολέμων, βιοπορισμού και ταξιδιών, εργασίας και βιωμάτων. Η έκθεση «Αιγαίο: Ταυτότητες + Διαδρομές» συγκεντρώνει ένα σύνολο από εικαστικές οπτικές πάνω σε αυτή την θεματική-προβληματική, την οποία κλήθηκαν να σχολιάσουν εννέα σύγχρονοι καλλιτέχνες: ο Γιάννης Αδαμάκος, ο Μιχάλης Κατζουράκης, ο Δημοσθένης Κοκκινίδης, ο Αλέκος Κυραρίνης, ο Τάσος Μαντζαβίνος, ο Εμμανουήλ Μπιτσάκης, ο Κωνσταντίνος Ξενάκης, ο Σωτήρης Σόρογκας, ο Γιάννης Ψυχοπαίδης.

Επιπλέον, οι εκτιθέμενες εικαστικές δημιουργίες συμπληρώνονται από ποιητικές παραπομπές, με επιλογή των καλλιτεχνών, ως πρόσθετη απεικόνιση της πραγματικότητας. Ταυτοχρόνως, όμως, οι αναφορές αυτές κινούνται ελεύθερα και ανεξάρτητα από το εικαστικό έργο. Δεν συνιστούν, δηλαδή, αφορμή για την εικαστική δημιουργία, αλλά συνειρμική αναφορά του καλλιτέχνη, όπως προκύπτει από τις ποικίλες αναγνωστικές του μνήμες γύρω από το Αιγαίο. Ο εικαστικός και ο ποιητικός λόγος λειτουργούν ως δίπτυχο, ώστε να αναδειχθεί η κομβική σημασία του Αιγαίου στον προσδιορισμό της ελληνικής ταυτότητας.

Έργα

NO WAY OUT – Εικαστικές Καταγραφές: Χάρτες και Κώδικες

Κωνσταντίνος
Ξενάκης
NO WAY OUT - Εικαστικές Καταγραφές: Χάρτες και Κώδικες
2 Αυγούστου - 15 Σεπτεμβρίου 2014
Πόρος

Ο Κωνσταντίνος Ξενάκης είναι ένας καλλιτέχνης αμφισβητίας, με έντονο προβληματισμό για τον ρόλο της Τέχνης και την ευθύνη του καλλιτέχνη απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Το έργο του απορρέει από την σύγχρονη κοινωνικο-πολιτική πραγματικότητα την οποία βιώνει άμεσα. Είναι πολίτης του κόσμου: γενέτειρα το Κάιρο, ελληνική ταυτότητα και τριπλή παιδεία, Ελληνική, Αιγυπτιακή, Γαλλική. Αυτή η σύνθετη προσωπικότητα του επιτρέπει να προσεγγίζει εικαστικά από μέσα και από έξω την ελληνική κατάσταση. Αναπτύσσει μία αφηρημένη, αλλά ταυτόχρονα πολυσήμαντη εικαστική γλώσσα. Χαρτογραφεί. Δομεί και αποδομεί σχήματα, λέξεις και έννοιες. Έχει εφεύρει ένα προσωπικό εικαστικό και οπτικό αλφάβητο. Παρουσιάζει μιά εικαστική γλώσσα με ποικίλες διαχρονικές αναφορές· με αφετηρία τον αρχαίο ελληνικό και αιγυπτιακό πολιτισμό, φθάνει σε σύγχρονα και καθημερινά στοιχεία, όπως τα διεθνή σήματα κυκλοφορίας. Όλες αυτές τις αναφορές τις αποδομεί, τις μεταλλάσσει, τις επανασυνθέτει και δημιουργεί νέους κώδικες και εικόνες οι οποίες αντανακλούν την σημερινή ιστορική, κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.
Στα εκτιθέμενα "Αδιέξοδα" (NO WAY OUT), παρουσιάζονται ζωγραφικά έργα, κολάζ, χάρτες και βιβλία-αντικείμενα. Το έργο του καλλιτέχνη αναπτύσσεται πάνω στον άξονα Επανάληψη / Αντιπαράθεση / Υπέρθεση (repetition / jyxtaposition / superposition), μια κωδικοποιημένη εικόνα του σύγχρονου πολιτισμού: «τα σύμβολα-κώδικες συναντώνται με τρόπο χαοτικό και, μέσα σε έναν διάλογο φόρμας-χρώματος και εννοιών, προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο συνύπαρξης στο πλαίσιο του πίνακα». Το έργο τέχνης καθίσταται, τελικά, μέσον ιδεολογικής κριτικής στο υπάρχον κοινωνικό-πολιτικό σύστημα.

Έργα