Σε ένα από τα καλύτερα σωζόμενα νεώρια του αρχαίου κόσμου, παρουσιάζεται, στις 7 και 8 Ιουλίου 2025, το νέο διακαλλιτεχνικό έργο "RAST Εκτροπή" σε επιμέλεια της Ελένης Ρήγα, με την υποστήριξη του 3 137.

Αφετηρία του έργου αποτελεί ο μύθος του ποταμού Αχελώου, μέσα από τον οποίο εξετάζεται η μνήμη ως ενεργή δύναμη μετασχηματισμού. Το έργο επικεντρώνεται στη γεωμυθολογία του Αχελώου, συνδέοντας τη γεωλογική, κλιματική και πολιτιστική ιστορία της περιοχής με σύγχρονα ζητήματα: τη διαχείριση του νερού, τα ακραία καιρικά φαινόμενα, την ανθρώπινη παρέμβαση στο περιβάλλον και την ευαλωτότητα των τοπικών κοινοτήτων. Σχεδιασμένο ειδικά για τα νεώρια του αρχαιολογικού χώρου των Οινιάδων Αιτωλοακαρνανίας, το έργο αναπτύσσεται σε έναν τόπο όπου κάποτε ο ποταμός συνάντησε τη θάλασσα.

Η έννοια της «εκτροπής» αποκτά πολλαπλές αναγνώσεις: αφορά όχι μόνο τη φυσική ανακατεύθυνση του ποταμού, τις ανθρώπινες προσπάθειες ελέγχου των νερών του, αλλά και τη μετατόπιση ιστορικών και πολιτισμικών αφηγήσεων. Όπως το ποτάμι αλλάζει ροή, έτσι και η μνήμη επαναπροσδιορίζεται — διατηρώντας το παρελθόν ζωντανό μέσα από μια συνεχή διαδικασία αναθεώρησης και αναδημιουργίας. Ο «μύθος» του Αχελώου λειτουργεί ως ζωντανό αρχείο, όπου τα φυσικά φαινόμενα ενσωματώνονται στις ανθρώπινες αφηγήσεις, ανατρέποντας δομές εξουσίας και επαναπροσδιορίζοντας τη σχέση μας με το νερό και τη γη.

Το "RAST Εκτροπή" συνδυάζει εικαστική δράση με πρωτότυπη μουσική σύνθεση. Χρησιμοποιεί ποικιλία παραδοσιακών και αυτοσχέδιων ηχητικών μέσων — όπως σωλήνες, μεταλλικά αντικείμενα — μαζί με «ζωντανή» επεξεργασία ήχου και μικροηχητικά περιβάλλοντα. Το αποτέλεσμα είναι ένα ένα ηχητικό συμβάν (sonic happening) — μια μορφή «ηχητικής αρχαιολογίας» που ενεργοποιεί τον χώρο, τον χρόνο, το σώμα και τη φύση.

Ο Άγγελος Κράλλης δημιουργεί ένα ηχητικό παλίμψηστο, βασισμένο στο Ραστ Μακάμ — ένα μουσικό ιδίωμα που έφτασε στην Ελλάδα μέσω της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και επηρέασε τη Βυζαντινή, ρεμπέτικη και λαϊκή μουσική. Εδώ, το ραστ ερμηνεύεται ως ένα αργό, τελετουργικό τσάμικο, εμπλουτισμένο με ζωντανή επεξεργασία και αυτοσχεδιασμό. Το αποτέλεσμα είναι μια νέα ακουστική εμπειρία, που αποφεύγει την κατηγοριοποίηση και συντονίζεται με φωνές και οικολογίες που αντιστέκονται στην ανθρώπινη κυριαρχία.

Ο Πάνος Χαραλάμπους αξιοποιεί γνώριμα μοτίβα της πρακτικής του— αρδευτικούς σωλήνες, μεταλλικές λεκάνες, μια βάρκα από τη λίμνη Αμβρακία, τόπο καταγωγής του. Τη βάρκα, την μετατρέπει σε μουσικό όργανο, ενσωματώνοντας τις αλληλοσυμπλεκόμενες ιστορίες που διαμορφώνουν τη σχέση μας με το νερό και τη γη. Υιοθετεί μια αυτο-εθνογραφική προσέγγιση, βασισμένη σε βιωμένη γνώση από τις αγροτικές και αλιευτικές κοινότητες του Ξηρόμερου και της λίμνης Αμβρακίας. Αυτή η ενσώματη γνώση αντανακλά έναν πληθυσμό ευάλωτο αλλά σε βαθιά σύνδεση με το περιβάλλον του. Η «εκτροπή» εδώ γίνεται πράξη απελευθέρωσης από γραμμικές αφηγήσεις —μια στροφή προς την έκσταση και τη συλλογική εμπειρία, έναν αναστοχασμό πάνω στη μνήμη του σώματος και του τοπίου.

Το "RAST Εκτροπή" προτείνει έναν νέο τρόπο προσέγγισης της πολιτισμικής κληρονομιάς: ως ζωντανή, δυναμική σχέση με το τοπίο, το παρελθόν και τον ήχο.

Με την υποστήριξη του προγράμματος Όλη η Ελλάδα Ένας Πολιτισμός (ΟΗΕΕΠ)

RAST Εκτροπή
Καλλιτέχνες: Άγγελος Κράλλης, Πάνος Χαραλάμπους
Επιμέλεια: Ελένη Ρήγα
Οργάνωση: ΑΜΚΕ 3 137
Φωτογραφική κάλυψη ΟΗΕΕΠ: Xρήστος Καρράς
Φωτογραφία: Αλεξάνδρα Μασμανίδη

Χρήσιμες πληροφορίες:
Η εκδήλωση προσφέρεται δωρεάν από το ΥΠΠΟ. Καταβάλλεται μόνο το αντίτιμο εισόδου στον αρχαιολογικό χώρο (5€. Μειωμένο: 3€). Η προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική. Η διάρκεια είναι 50 λεπτά.

Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευτείτε την ιστοσελίδα: https://allofgreeceone.culture.gov.gr/event/rast-ektropi/

ΡΑΣΤ Εκτροπή, Νεώρια Αρχαιολογικού Χώρου Οινιάδων Αιτωλοακαρνανίας

Η εκδήλωση πραγματοποιείται στο πλαίσιο της έκθεσης Wood Wide Web της Χριστίνας Μήτρεντσε στη CITRONNE Gallery – Αθήνα και με αφορμή την έκδοση του ομότιτλου καταλόγου την Τρίτη 20 Μάϊου 2025 στις 18:30.

Ποιες είναι οι ευεργετικές ιδιότητες των μανιταριών για τον άνθρωπο και το οικοσύστημα;
Πώς σχετίζονται με τα βιβλία και με ποιους τρόπους οι μύκητες μετατρέπονται σε έργα σύγχρονης τέχνης;
Μια συζήτηση με αφορμή το έργο της Χριστίνας Μήτρεντσε, σε ένα φανταστικό κυνήγι μανιταριών ανάμεσα στα δάση και τις βιβλιοθήκες που σχηματίζουν το εικαστικό τοπίο της καλλιτέχνιδας.

Συνομιλούν οι συγγραφείς της έκδοσης WOOD WIDE WEB:

Χριστίνα Μήτρεντσε, εικαστικός
Πάνος Γιαννικόπουλος, Επιμελητής – Ιστορικός Τέχνης
Νίκος Π. Παΐσιος, Παθολόγος – Λοιμωξιολόγος

Την συζήτηση συντονίζει η Τατιάνα Σπινάρη – Πολλάλη, Δρ Ιστορίας της Τέχνης, Διευθύντρια CITRONNE Galleries.

Eξώφυλλο του καταλόγου WOOD WIDE WEB για την ομότιτλη έκθεση της Χριστίνας Μήτρεντσε

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος παρουσιάζει την ατομική έκθεση του Αλέκου Κυραρίνη "Πεδίον Ανθίσματος", από 18 Μαρτίου έως 20 Ιουνίου, 2025.

Στην έκθεση περιλαμβάνονται εξήντα ένα έργα, των τελευταίων τεσσάρων ετών, τα οποία εκτίθενται για πρώτη φορά στο κοινό, ενώ ορισμένα από αυτά δημιουργήθηκαν ειδικά για την παρουσίαση στην ΕΒΕ.

Το μεγάλης κλίμακας έργο που δίνει και τον τίτλο του στην έκθεση, απεικονίζει με τη χαρακτηριστική «γλώσσα» του Κυραρίνη ένα ζωντανό, ολάνθιστο χωράφι, ενώ οι θεατές θα συναντήσουν χαρακτηριστικά σύμβολα που έχει καθιερώσει στην εικονογραφία του.

Την έκθεση συνοδεύει αναλυτικός κατάλογος, σε επιμέλεια του Σταύρου Ζουμπουλάκη, Προέδρου του Εφορευτικού Συμβουλίου της ΕΒΕ.

Άποψη της αφίσας της έκθεσης

Η Ελληνοαμερικανική Ένωση παρουσιάζει την ομαδική έκθεση "Η Σιωπηλή Γλώσσα των Φυτών", σε επιμέλεια της Νίνας Φραγκοπούλου, η οποία ανοίγει στις 17 Μαρτίου, 2025, στην Γκαλερί της Ελληνοαμερικανικής Ένωσης και θα διαρκέσει μέχρι τις 14 Απριλίου, 2025.

Oι 30 συμμετέχοντες καλλιτέχνες, μέσα από τα έργα τους που συνδυάζουν ζωγραφική, γλυπτική, φωτογραφία, βίντεο και εγκαταστάσεις, επιχειρούν να αναδείξουν τη διαρκή προσφορά των φυτών στην ισορροπία της φύσης, καθώς και να ενισχύσουν την αίσθηση της ευθύνης για την προστασία του φυσικού μας κόσμου.

Όπως σημειώνει η επιμελήτρια της έκθεσης και Δρ Θαλάσσιας Βιολογίας, Νίνα Φραγκοπούλου: «Συνολικά, η συμβολή των φυτών στην τέχνη έχει μακρά και πλούσια ιστορία και συνεχίζει να αποτελεί σημαντικό μέρος της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας. Καλλιτέχνες/-ιδες σχεδιάζουν φυτά για να αποτελέσουν πεδίο έρευνας των βοτανολόγων, των οικολόγων, των φυσιολόγων και των γιατρών για τη δημιουργία φαρμάκων. Τα φυτά είτε για τη συμβολική και αισθητική τους αξία, είτε για τον ρόλο τους στην καθημερινότητα και τη δημιουργία μιας συγκεκριμένης ψυχικής διάθεσης αποτελούν αναπόσπαστο μέρος πολλών έργων τέχνης, ενώ πολλοί είναι οι καλλιτέχνες που εμπνέονται από τα σύγχρονα οικολογικά ζητήματα που σχετίζονται με τα φυτά.

Η σιωπή των φυτών δεν είναι απλώς έλλειψη ήχου, αλλά μια μορφή ύπαρξης που καλεί τον θεατή να αφουγκραστεί τα αόρατα σημάδια και τα σιωπηρά μηνύματα που τα φυτά μας στέλνουν, προσφέροντας μια νέα διάσταση στην αντίληψή μας για τη φύση και τον κόσμο γύρω μας. Τα φυτά, με τη σιωπηλή τους δύναμη, υπενθυμίζουν την αλληλεξάρτηση όλων των μορφών ζωής και προσφέρουν ένα μήνυμα αλληλεγγύης και σεβασμού προς τη Γη και το μέλλον μας».

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες: Ηώ Αγγελή, Τζένη Αντωνοπούλου, Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Χρύσα Βέργη, Ανδρέας Βούσουρας, Νίκος Γιαβρόπουλος, Μαρίνα Γκενάντιεβα, Mίλτος Γκολέμας, Παναγιώτης Δαραμάρας, Μάρθα Δημητροπούλου, Θαλασσινή Δούμα, Μάρω Θεοδώρου, Μάριον Ιγγλέση, Μαριγώ Κάσση, Παναγιώτης Κουλουράς, Rob Kesseler, Βασιλική Λευκαδίτη, Aγγελική Λόη, Αλέξανδρος Μαγκανιώτης, Μιχάλης Μανουσάκης, Κυριακή Μαυρογεώργη, Χριστίνα Μήτρεντσε, Αντωνία Παπατζανάκη, Κωνσταντίνος Πάτσιος, Νίκος Ποδιάς, Ιφιγένεια Σδούκου, Νάντια Σκορδοπούλου, Γιώργος Σταματάκη, Έφη Φουρίκη, Μάριος Φούρναρης

Άποψη της αφίσας της έκθεσης

Αποκαλύφθηκε η οπτική ταυτότητα του 27ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, το οποίο ξεκινά στις 6 Μαρτίου, με την παρουσίαση των αφισών που σχεδίασε ο Δημήτρης Αναστασίου.

Ένα ταξίδι στο ελληνικό τοπίο, αλλά και σε πόλεις του μέλλοντος, πραγματοποιούν οι φιγούρες που απεικονίζονται στους τρεις ζωγραφικούς πίνακες που συνθέτουν τα πόστερ του 27ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Χωρίς να βλέπουμε ποτέ τα πρόσωπά τους, οι άνθρωποι στις αφίσες του Φεστιβάλ κοιτάζουν μπροστά, προς αυτό που έρχεται. Τα τρία ζωγραφικά έργα συνομιλούν με τα αφιερώματα και τις θεματικές της φετινής διοργάνωσης. Με τα λόγια του ζωγράφου: «Οι τρεις ζωγραφιές συνθέτουν μια αφήγηση σε τρία μέρη. Αν μπουν στη σειρά, καθεμιά συνεχίζει την προηγούμενη. Η πρώτη και η δεύτερη (που δείχνουν ένα χωράφι και μια επαρχιακή πόλη της δεκαετίας του 1960) αναφέρονται στο ελληνικό τοπίο. Η τρίτη (που παρουσιάζει μια πόλη παράδοξη, φανταστική – ουτοπική ή δυστοπική) παραπέμπει στην τεχνητή νοημοσύνη. Οι θεατές, σαν χρονοταξιδευτές, ταξιδεύουν μέσα στα τοπία αυτά».

Άποψη των αφισών του Δημήτρη Αναστασίου

A Cabinet of Curiosities: Η πρώτη παραγωγή του MOMus - Μουσείου Άλεξ Μυλωνά για το 2025, σε επιμέλεια Γιάννη Μπόλη, με 78 εικαστικούς, ανάμεσά τους οι Χριστίνα Μήτρεντσε, Παντελής Χανδρής, Πάνος Χαραλάμπους.

Το απροσδόκητο, το αμφίσημο και το αινιγματικό, το φανταστικό και το γκροτέσκο λειτουργούν ως εννοιολογικό και χωροταξικό πλέγμα για την έκθεση με τίτλο «a Cabinet of Curiosities» που παρουσιάζεται στο MOMus - Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, από τις 13 Φεβρουαρίου έως τις 31 Αυγούστου 2025. Τον χώρο περιοδικών εκθέσεων του Μουσείου στο Θησείο, στην Αθήνα, «καταλαμβάνουν» 78 εικαστικοί με ζωγραφικές και χαρακτικές συνθέσεις, γλυπτά, κατασκευές και βίντεο –έργα εξαιρετικά ποικίλα ως προς το ύφος, τα υλικά, τις ποιότητες, την ευαισθησία, τις εικαστικές τους αξίες και την αισθητική που προκρίνουν.

Τα cabinets of curiosities, τα οποία εμφανίζονται στην Ευρώπη την περίοδο της Αναγέννησης, γίνονται συνώνυμο της συλλεκτικής μανίας, της αισθητικής απόλαυσης και της έκπληξης με τα θαυμαστά και τα σπάνια εκθέματά τους: από έργα τέχνης, αρχαιότητες, παράξενα και «εξωτικά» τεχνουργήματα μακρινών πολιτισμών, επιστημονικά εργαλεία και όργανα έως εκθέματα που προέρχονται από τον φυσικό κόσμο ή σχετίζονται με την ιατρική, τη ζωολογία, τη βοτανική, τη γεμολογία, την ορυκτολογία και την αστρολογία, αλλά και με τις αποκρυφιστικές επιστήμες, την αλχημεία και τη μαγεία. Τα εν λόγω «ερμάρια»/cabinets, τα οποία χαρακτηρίζονται ως πρόδρομοι των σύγχρονων μουσείων, διαδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της δυτικής αντίληψης για το «άλλο», αλλά επιπλέον πρόσφεραν ένα αισθητικό, κοινωνικό, ανθρωπολογικό αλλά και πολιτικό πεδίο με πολλά ερευνητικά οφέλη.

Στο σύγχρονο, διευρυμένο Cabinet of Curiosities στο MOMus - Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, σε μια πολλαπλή σύνδεση εικόνων και πραγματικοτήτων, τα έργα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, ανοίγονται σε διαφορετικούς κόσμους, χρόνους και περιοχές και αφηγούνται ιστορίες με ευρηματικό και πρωτότυπο τρόπο γύρω από θέματα όπως η ζωή και ο θάνατος, η φύση και η τεχνολογία, η ματαιότητα και το παράδοξο, η βία και η απειλή, ο μύθος και το όνειρο, η ερωτική επιθυμία και η σεξουαλική ορμή.

Η έκθεση «a Cabinet of Curiosities» λειτουργεί ως μια πρόταση-πρόκληση για ένα σύγχρονο, νέο «ερμάριο» που, αν και φαινομενικά δημιουργεί τον φόβο του κενού (horror vacui), εντούτοις μπορεί να λειτουργήσει ως αφετηρία για μια νέα θεώρηση του παρόντος που ζούμε.

Επιμέλεια: Γιάννης Μπόλης, Ιστορικός της τέχνης, Προϊστάμενος Τμήματος Σύγχρονης Γλυπτικής, MOMus - Μουσείο Άλεξ Μυλωνά

Εγκαίνια: 13.02.2025, 17:00-21:00 - Τρίτη, Τετάρτη, Παρασκευή, Σάββατο, Κυριακή: 10:00-18:00, Πέμπτη: 10:00-21:00 - MOMus - Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, Πλ. Αγίων Ασωμάτων 5, 105 54 Αθήνα