Η Βάνα Ξένου (Αθήνα 1949) σπούδασε ζωγραφική και σκηνογραφία στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας στο εργαστήριο του Γ. Μόραλη (1968-1973), στην École Nationale Supérieure des Αrts Décoratifs και στην École Nationale Supérieure des Beaux-Αrts, στο Παρίσι (1974-1978).

Αρχικά παρουσίασε ζωγραφικό έργο, με πρώτη της ατομική έκθεση στη γκαλερί Ώρα (Αθήνα, 1978). Σύντομα στράφηκε προς τις εγκαταστάσεις, τις τρισδιάστατες κατασκευές και τη γλυπτική, παρουσιάζοντας τη δουλειά της σε κύκλους συνεχόμενων θεματικών ενοτήτων όπως: Εικαστική διερεύνηση στον κόσμο του Lewis Caroll, Ιουδήθ και Ολοφέρνης, Άγγελοι,Υπερίων, ενώ ένα μεγάλο κομμάτι του έργου της είναι αφιερωμένο στα Ελευσίνια Μυστήρια. Οι επιλογές της αναδεικνύουν τη σύγχρονη διάσταση και τη διαχρονική λειτουργία έργων, εικόνων, αφηγήσεων ή τοποθεσιών του παρελθόντος, σε σχέση με τα μεγάλα ερωτήματα της ανθρώπινης υπόστασης.

Παράλληλα με την εικαστική της παρουσία, ανέπτυξε σημαντικό διδακτικό έργο, το οποίο στηρίχτηκε στην έρευνα και τις ερμηνείες του πλαστικού χώρου, το οποίο παρουσίασε με εκθέσεις και διαλέξεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Δίδαξε σχέδιο στο Κ.Τ.Ε. (1976-77) και, το 1980, έγινε επιστημονική συνεργάτης του Τμήματος Αρχιτεκτόνων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, ενώ το 1986 εξελέγη λέκτορας στο Εργαστήριο Ζωγραφικής του ίδιου Τμήματος, όπου και διδάσκει μέχρι σήμερα ως τακτική καθηγήτρια. Το 1992-1993 δίδαξε ως επισκέπτρια καθηγήτρια στην École des Beaux-Arts στο Παρίσι.

Πολλές ατομικές εκθέσεις της έχουν παρουσιαστεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (Ευρώπη και Η.Π.Α.), ενώ έχει συμμετάσχει και σε μεγάλο αριθμό ομαδικών εκθέσεων. Το 1982 συμμετείχε στα Ευρωπάλια (Βέλγιο). Tο 2000 πραγματοποίησε έκθεση με θέμα τα Ελευσίνια Μυστήρια στην Chapelle Saint-Louis de la Salpêtrière στο Παρίσι, μετά από πρόσκληση του Γαλλικού Υπουργείου Πολιτισμού. Το 2025 παρουσίασε στην Ελευσίνα την αναδρομική έκθεση «Μυστήριο 15: Το Ανοιχτό Μουσείο» στο πλαίσιο του θεσμού «Έλευσις – Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης».